Logogram strony

Myśliciel A.Rodin

Rozmiar tekstu

Samoorganizacja procesowa

W każdej więcej niż jednoosobowej organizacji spotykamy się z koniecznością synchronizowania działań pomiędzy wykonawcami wspólnego zadania. Chodzi zarówno o to, aby zadania cząstkowe nie kolidowały ze sobą, jak i o to, by na czas otrzymywały potrzebne im zasoby takie jak surowce, składniki, narzędzia, środki finansowe, a nawet wykonawców, czyli ludzi. W tradycyjnej strukturze hierarchicznej dba o to wszystko sztab kierowników. W strukturze turkusowej dbają wykonawcy zadań. To jednak wymaga określenia zasad samoorganizacji, tj. wzajemnego komunikowania się oraz wymiany zasobów.

W niniejszym wykładzie pokazuję jeden z możliwych modeli samoorganizacji, który nazywam modelem procesowym. Łączy on w sobie dwie idee — zarządzanie jakością i zarządzanie wiedzą. Inspirowany ideami Edwardsa Deminga skonstruowałem ten model na potrzeby mojej firmy i wdrożyłem go w niej pod koniec lat 1990. Dziś sądzę, że w dość dobrym stopniu opisuje on mechanizm samoorganizowania się niektórych organizacji turkusowych. Cechy tego modelu odnajduję na przykład w firmie Morning Star.

Kluczowym pojęciem modelu procesowego (w moim ujęciu) jest proces rozumiany jako zbiór czynności odwołujących się do wspólnego obszaru wiedzy. W typowej firmie produkcyjnej podstawowymi procesami będą Produkcja, Sprzedaż, Marketing, Finanse itd. O wiedzę związaną z danym procesem dba właściciel procesu.

Ponieważ procesy są związane nie tylko z wiedzą, ale i z czynnościami, można pomiędzy nimi ustalić relację dostawca-odbiorca. Ta relacja wyznacza dwa porządki:

  1. kto komu wydaje polecenia operacyjne — wydaje je odbiorca składając dostawcy swoje zamówienie,
  2. kto określa czym jest jakość — określa to odbiorca mówiąc dostawcy jakiej oczekuje od niego jakości.

W strukturze procesowej tradycyjnie rozumiani kierownicy pozbywają się swoich obowiązków operacyjnych polegających na decydowaniu kto, co i na kiedy ma zrobić, mogą więc skupić się na rozwoju firmy i jej pracowników. Na wspomaganiu, a nie kontrolowaniu. Struktura procesowa może istnieć obok struktury hierarchicznej, jednakże w organizacjach turkusowych całkowicie ja zastępuje.

Czas trwania wykładu: w pełnej wersji dydaktycznej to 4 godziny zegarowe, jednak w wersji konferencyjnej bądź inspiracyjnej może być poważnie skrócony do kilku wybranych tez.

Literatura podstawowa: rozdziały 12, 21 i 22 drugiego wydania mojej książki „Doktryna jakości — rzecz o turkusowym zarządzaniu” lub rozdziały 17 do 20 w wydaniu pierwszym

Polecana literatura uzupełniająca

W zasadzie nie znam takich pozycji, gdyż w mojej książce i wykładzie przedstawiam własną autorską wersję modelu procesowego. Historycznie jednak pierwsze sugestie by posłużyć się takimi modelami można znaleźć w pracach Edwardsa Deminga

  1. Deming Edwards W., Out of the Crisis, Massachusetts Institute of Technology, Center for Advanced Engineering Study, MIT Cambridge 1995
  2. Latzko William J., Saunders David M., Cztery dni z dr. Demingiem, Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, Warszawa 1998.

Udostępniane materiały:

  • „Doktryna jakości” w wersji cyfrowej pdf. Pobierz
  • Prezentacja w wersji pdf. Pobierz.