Logogram strony

Myśliciel A.Rodin

Rozmiar tekstu

Usuń strach z miejsca pracy

Najogólniej rzecz ujmując, strach to naturalny mechanizm obronny organizmu chroniący nas przed działaniami mogącymi spowodować utratę zdrowia lub życia czy też naruszenie naszej pozycji społecznej bądź ekonomicznych podstaw naszej egzystencji. Strach, który nas chroni przed czymś złym, jest naturalny i potrzebny.

Ale bywa też strach sztucznie przez kogoś prowokowany, strach, który powstrzymuje nas od mówienia potrzebnej prawdy, od dzielenia się swoimi obawami, od zachowań koniecznych. Takim właśnie strachem zajmuję się w moim wykładzie.

Zdaniem Edwardsa Deminga:

podstawowym problemem amerykańskich przedsiębiorstw
jest obawa pracowników przed mówieniem o swoich problemach związanych z pracą

Jak się okazuje, ta obawa ma najczęściej jedno z czterech następujących przyczyn:

  1. doświadczenia własne,
  2. zasłyszane doświadczenia innych,
  3. własna interpretacja zachowań innych osób,
  4. negatywne stereotypy na temat osób mających władzę.

Koszty tego typu strachu mogą być bardzo wysokie. Jak stwierdziła komisja badająca przyczyny katastrofa promu kosmicznego Challenger w roku1986, jego bezpośrednią przyczyną była utrata elastyczności uszczelek w zbiorniku z paliwem. Z tego problemu zdawała sobie sprawę grupa inżynierów, którzy na kilka miesięcy przed startem wyrazili obawy, że uszczelki mogą zawieść, gdy ich temperatura spadnie poniżej pewnego poziomu. Nie drążyli jednak tego tematu z obawy przed zarzutem, że ich opór może opóźnić ogłoszoną już datę startu promu.

Jak się okazuje, ludzie, którzy wobec obawy przed mówieniem prawdy utracili wiarę w lojalność firmy, poszukują alternatywnych dróg zapewnienia sobie bezpieczeństwa i sukcesu. Najpewniejszą taką alternatywą są „układy” wyrażające się lojalnością wobec własnej grupy wspólnych interesów, połączoną z cynizmem wobec wszystkich spoza grupy, a więc w szczególności wobec firmy. Jest to jedna z najbardziej destruktywnych postaw przynosząca wiele szkód dla organizacji, a w szczególności:

  • syndrom „Dlaczego mam się przejmować?”,
  • mniej błędów ujawnionych, choć więcej powstałych,
  • fałszywe priorytety, na przykład biurokracja ważniejsza od obsługi klienta,
  • lokalna optymalizacja, na przykład obniżamy koszty u nas, nawet jeżeli spowoduje to ich powiększenie dla całej firmy.

W wykładzie zajmuję się przyczynami i źródłami strachu oraz sposobami radzenia sobie z tym zjawiskiem.

Czas trwania wykładu: w pełnej wersji dydaktycznej to 2 godziny zegarowe, jednak w wersji konferencyjnej bądź inspiracyjnej może być poważnie skrócony do kilku wybranych tez.

Literatura podstawowa: rozdział 4 drugiego wydania mojej książki „Doktryna jakości — rzecz o turkusowym zarządzaniu” lub rozdział 9 w wydaniu pierwszym

Polecana literatura uzupełniająca:

  1. Ryan Kathleen D., Oestreich Daniel K., "Driving Fear out of the Workplace. How to Overcome the Invisible Barriers to Quality, Productivity, and Innovation", Jossey-Bass Publishers, San Francisco 1991.

Udostępniane materiały:

  • „Doktryna jakości” w wersji cyfrowej pdf. Pobierz
  • Prezentacja w wersji pdf. Pobierz.